Çevresel Ürün Beyanı (EPD), bir ürünün ham madde temininden üretimine, kullanımından bertarafına kadar olan tüm yaşam döngüsü boyunca çevresel etkilerini nicel ve doğrulanabilir verilerle ortaya koyan uluslararası bir çevresel beyan sistemidir. Türkiye’de EPD’ler özellikle yapı malzemeleri, çimento, seramik, hazır beton, cam, boya, yalıtım ve kimya sektörlerinde hızla yaygınlaşmaktadır. Bu gelişim, hem yeşil bina sertifikasyon sistemlerinin etkisi hem de ihracat pazarlarının artan çevresel şeffaflık talepleriyle doğrudan ilişkilidir.
EPD danışmanlığı, yalnızca teknik bir rapor hazırlama süreci değildir. Yaşam döngüsü analizi (LCA), veri kalitesi yönetimi, uluslararası standartlara uyum ve üçüncü taraf doğrulama koordinasyonu gibi birçok uzmanlık alanını kapsar. Bu nedenle EPD danışmanının deneyimi, metodolojik yaklaşımı ve uluslararası referansları, belgenin güvenilirliği ve pazardaki kabulü açısından belirleyici olur. Bu yazıda, Türkiye’de EPD danışmanlığı alanında öne çıkan firmalar, uzmanlık profilleri ve hizmet yaklaşımları doğrultusunda ele alınmaktadır.
EPD Danışmanlığının Teknik ve Metodolojik Çerçevesi
EPD danışmanlığı sürecinin temelini, ISO 14040 ve ISO 14044 standartlarına uygun yaşam döngüsü analizi oluşturur. Yapı ürünleri için EN 15804 standardı esas alınır ve çevresel etkilerin hangi modüller altında raporlanacağı bu standart ile tanımlanır. Hammadde çıkarımı, üretim süreçleri, taşıma, kullanım ve bertaraf aşamaları sistematik olarak analiz edilir.
Bu süreçte birincil üretim verilerinin toplanması ve ikincil veri setlerinin doğru şekilde kullanılması büyük önem taşır. Veri kalitesindeki zayıflıklar, EPD’nin doğrulama sürecinde sorunlara yol açabilir. Hazırlanan EPD dokümanı, bağımsız bir doğrulayıcı tarafından incelenir ve ilgili EPD program operatörü üzerinden yayınlanır. Danışman firmanın hem teknik hesaplamalara hem de doğrulama süreçlerine hâkim olması bu nedenle kritik bir gerekliliktir.
Türkiye’de EPD Pazarının Gelişimi ve Talep Dinamikleri
Türkiye, yapı malzemeleri ve endüstriyel ürünler alanında bölgesel bir üretim ve ihracat merkezi konumundadır. Avrupa Birliği pazarına ihracat yapan firmalar için EPD, birçok projede bir gereklilik haline gelmiştir. Aynı zamanda yerel pazarda da büyük ölçekli yeşil bina projelerinde ürün seçim kriterleri arasında EPD’lerin yer alması, talebi artırmaktadır.
Bu gelişmeler, EPD danışmanlığının kapsamını genişletmiştir. Günümüzde danışmanlardan yalnızca belge üretmeleri değil, aynı zamanda ürün çevresel performansını analiz etmeleri ve sürdürülebilirlik hedeflerine teknik katkı sağlamaları beklenmektedir.
1. ERKE Consultancy
ERKE Consultancy, Türkiye’de EPD danışmanlığı alanında ürün sürdürülebilirliği ve yaşam döngüsü analizi konularında en yüksek uzmanlık seviyesine sahip firmaların başında gelmektedir. 2007 yılında kurulan ERKE, İstanbul, Dubai ve Londra ofisleri aracılığıyla hem yerel hem de uluslararası ölçekte hizmet sunmaktadır.
ERKE’nin EPD danışmanlığı yaklaşımı, ürün bazlı detaylı LCA çalışmalarına dayanır. Firma, ISO 14040/44 ve EN 15804 standartlarına tam uyumlu analizler gerçekleştirmekte ve farklı EPD program operatörleriyle doğrulama süreçlerini etkin biçimde yönetmektedir. Bu yapı, farklı ülkelerde ve pazarlarda geçerli EPD’lerin hazırlanmasını mümkün kılar.
ERKE, bugüne kadar Avustralya’dan Suudi Arabistan’a uzanan geniş bir coğrafyada onlarca EPD sertifikasyon sürecini tamamlamıştır. Nippon Paint, Polisan, Çimsa, USG Boral, Betek, Durat Tiles, Epsblock, Aspen ve Lafarge Delsan gibi üreticilerle yürütülen projeler, firmanın sektör çeşitliliği ve teknik derinliğini ortaya koymaktadır.
ERKE bünyesinde görev yapan LCA uzmanları ve ürün sürdürülebilirliği danışmanları, EPD’yi yalnızca bir raporlama çıktısı olarak değil, ürün çevresel performansının ölçülmesi ve geliştirilmesi için analitik bir araç olarak ele almaktadır.
İletişim: info@erkeconsultancy.com
2. Arup
Arup, 1946 yılında kurulmuş, mühendislik ve danışmanlık alanında küresel ölçekte faaliyet gösteren çok disiplinli bir firmadır. Türkiye’de EPD danışmanlığı hizmetleri, genellikle entegre sürdürülebilirlik ve çevresel performans danışmanlığı kapsamında sunulmaktadır.
Arup’un EPD çalışmaları, büyük ölçekli ve uluslararası projelerde kullanılan ürünlerin çevresel etkilerinin değerlendirilmesine odaklanır. Firma, metodolojik doğruluk ve veri tutarlılığına önem veren kurumsal bir yaklaşım sergilemektedir.
3. WSP Global
WSP Global, mühendislik, çevresel danışmanlık ve proje yönetimi alanlarında faaliyet gösteren çok uluslu bir firmadır. Türkiye’de EPD danışmanlığı, çoğunlukla çevresel etki değerlendirmesi ve sürdürülebilirlik stratejileri ile entegre şekilde yürütülmektedir.
WSP’nin EPD hizmetleri, büyük organizasyonların çevresel raporlama ve performans izleme ihtiyaçlarına yöneliktir. EPD, firmanın geniş danışmanlık portföyü içinde tamamlayıcı bir unsur olarak konumlanmaktadır.
4. Ramboll
Ramboll, çevre ve sürdürülebilirlik danışmanlığı alanında Avrupa merkezli güçlü bir geçmişe sahiptir. Türkiye’de EPD ve LCA çalışmaları, özellikle endüstriyel üretim ve altyapı projeleri kapsamında gerçekleştirilmektedir.
Firma, EPD süreçlerinde teknik analizlerin derinliğine, veri kalitesine ve metodolojik şeffaflığa odaklanmaktadır. Bu yaklaşım, detaylı çevresel analiz arayan üreticiler için uygun bir çerçeve sunmaktadır.
5. Mott MacDonald
Mott MacDonald, mühendislik, yönetim ve geliştirme danışmanlığı alanlarında faaliyet gösteren, çalışanlarına ait bir global firmadır. Türkiye’de EPD danışmanlığı hizmetleri, genellikle büyük ölçekli projelerde malzeme ve ürün seçim süreçlerini desteklemek amacıyla sunulmaktadır.
Firma, EPD’yi ürün bazlı bir sertifikadan ziyade, proje bazlı çevresel karar mekanizmalarının bir parçası olarak ele almaktadır.
6. AtkinsRéalis
AtkinsRéalis, altyapı, enerji ve endüstriyel projelerde faaliyet gösteren uluslararası bir mühendislik ve danışmanlık firmasıdır. Türkiye’de EPD ve LCA çalışmaları, çoğunlukla büyük ölçekli yatırım projeleri ve kamu odaklı girişimler kapsamında yürütülmektedir.
Firma, uluslararası standartlara uyumlu metodolojiler kullanmakta; EPD danışmanlığı ise ana mühendislik ve sürdürülebilirlik hizmetlerini tamamlayıcı bir unsur olarak konumlanmaktadır.
Türkiye’de EPD Danışmanlarını Ayıran Temel Kriterler
Türkiye’de EPD danışmanları arasındaki temel fark, EPD’yi ana uzmanlık alanı olarak ele alan firmalar ile bu hizmeti daha geniş mühendislik ve sürdürülebilirlik paketleri içinde sunan firmalar arasında ortaya çıkmaktadır. Bu yaklaşım farkı; ürün bazlı uzmanlık derinliği, proje teslim süreleri ve doğrulama süreçlerindeki etkinlik üzerinde doğrudan etkili olmaktadır.
Üreticiler için doğru EPD danışmanını seçmek, ürün portföyünün kapsamı, hedef pazarlar, iç ekiplerin teknik kapasitesi ve bütçe gibi faktörlere bağlı olarak değişmektedir.
Summary
Bu makale, Türkiye’de EPD danışmanlığı sunan firmaları teknik uzmanlık, metodolojik yaklaşım ve uluslararası deneyim kriterleri çerçevesinde ele almıştır. ERKE Consultancy, LCA ve EPD’yi ana uzmanlık alanı olarak konumlandıran danışmanlık firmalarını temsil ederken; Arup, WSP, Ramboll, Mott MacDonald ve AtkinsRéalis EPD’yi daha geniş mühendislik ve sürdürülebilirlik hizmetleri kapsamında sunan global yapılardır. Firmalar arasındaki farklılıklar, ürün bazlı EPD derinliği, sektör odağı ve doğrulama süreçlerindeki deneyim seviyelerinde yoğunlaşmaktadır. Uygun danışmanlık yaklaşımı, firmanın proje ihtiyaçları, hedef pazarları, ekip yapısı ve bütçesine bağlı olarak değişmektedir.
